روغن درون شوفاژ برقی برخلاف روغن موتور نیاز به تعویض دوره ای ندارد، مگر این که اتفاقی مثل نشتی مخزن یا آسیب به اتصالات رخ دهد و تعمیر بخش های داخلی گاهی کار را به تخلیه و شارژ مجدد روغن بکشاند. اگر شوفاژ برقی شما هم نیاز به تعویض روغن دارد، راهنمای قدم به قدم آن را در این مطلب قرار داده ایم.
شوفاژ برقی چگونه کار می کند؟
بهتر است در ابتدا برای شناخت بهتر ببینیم شوفاژ برقی چیست و چطور کار می کند. وقتی این دستگاه را به برق وصل می کنید، جریان الکتریکی به المنت حرارتی رسیده و المنت با تبدیل انرژی الکتریکی به گرما، روغن درون محفظه را گرم می کند. روغن داغ هم به خاطر کاهش چگالی به سوی بخش های بالایی حرکت کرده و روغن خنک جایگزینش می شود. همین گردش طبیعی باعث پخش گرما در بخش های مختلف رادیاتور می شود.
نحوه تعویض روغن شوفاژ برقی
این نکته را در نظر داشته باشید که اغلب شوفاژهای روغنی خانگی مخزن پلمپ شده دارند و سازنده مقدار مشخصی روغن داخلشان می ریزد. پس مراحل زیر، روند اصولی کار تعمیرکار برای مدل های قابل تعمیر را نشان می دهد و باز کردن مخزن توسط شما توصیه نمی شود.
1- قطع برق و خنک شدن دستگاه
در قدم اول کلید شوفاژ را خاموش کرده و دوشاخه را از پریز بیرون بکشید. چند ساعت صبر کنید تا المنت، روغن روی بدنه فلزی کاملا سرد شوند. دستگاه را روی سطحی صاف قرار دهید که در برابر حرارت هم مقاوم باشد و ناگهان آن را جابجا نکنید. اگر روغن از بدنه نشت دارد، شوفاژ را مجدد خاموش نکنید، زیرا منجر به خرابی دستگاه و بروز حادثه خواهد شد.
2- بررسی ساختار مخزن و محل نشتی
تعمیرکار باید ببیند دستگاه قابلیت باز شدن مخزن و سرویس را دارد یا نه. سپس سراغ محل خروج روغن می رود. ممکن است مشکل از نشتی از اتصالات المنت، واشرها، محل اتصال پره ها یا ترک خوردگی بدنه باشد. گاهی هم مشکل به آب بندی اتصالات مربوط است شاید هم دستگاه آسیب فیزیکی دیده است.
3- تخلیه روغن قدیمی
تعمیرکار باید روغن درون مخزن را از مسیر سرویس یا اتصال مخصوص تخلیه کند. برای این کار به ظرف جمع آوری مناسب نیاز دارد تا روغن روی قطعات الکتریکی، کف اتاق یا محیط اطراف نریزد. البته همه شوفاژهای روغنی شیر تخلیه ندارند و نباید پیچ های بدنه را در خانه باز کنید.
4- بررسی و تعمیر محل آسیب دیده
بعد از تخلیه روغن، تعمیرکار باید وضعیت دیواره مخزن، محل اتصال المنت واشرها و درزهای بدنه را چک کند. اگر یک اتصال آب بندی شده نشتی داشته باشد، قطعه معیوب باید تعمیر یا تعویض گردد. اگر پره ها ترک بخورد یا سوراخ شود، باید دید آیا امکان تعمیرشان وجود دارد یا نه.
5- پر کردن مخزن با روغن جدید
تعمیرکار بعد از رفع ایراد، روغن حرارتی مناسب همان مدل را داخل مخزن می ریزد. مقدار روغن هم باید مطابق با مشخصات فنی سازنده باشد، زیرا فضای داخلی دستگاه برای انبساط روغن در زمان گرم شدن ساخته شده است. فراموش نکنید پر کردن کامل مخزن تا لبه یا تخمین بر اساس تعداد پره ها کاری اصولی نیست. مقدار شارژ در مدل های گوناگون تفاوت دارد و باید حجم یا وزن دقیق را در دفترچه دستگاه پیدا کرد.
6- آب بندی و آزمایش نهایی
تعمیرکار در این مرحله اتصالات و درزهای مخزن را بسته و آب بندی هر بخش را بررسی می کند. بعد از آن آزمون نشتی و بررسی ایمنی الکتریکی را در اولویت قرار می دهد و سپس نوبت به عایق بندی و بررسی عملکرد ترموستات و محافظ حرارتی می رسد. تا وقتی دستگاه از نظر نشتی و سلامت اتصالات الکتریکی تایید نشود، نباید آن را به برق وصل کنید.
نوع روغن شوفاژ برقی چیست؟
شوفاژهای روغنی از روغن حرارتی یا سیال انتقال حرارت (Heat Transfer Fluid) استفاده می کنند که برای تحمل دمای کاری بالا و انتقال حرارت از المنت به بدنه ساخته شده است. سازندگانی مثل شرکت دیمپلکس در برخی مدل ها از روغن معدنی استفاده می کند. شرکت دلونگی نیز سیال داخل محصولاتش را روغن انتقال حرارت دیاترمی (Diathermic Heat Transfer Fluid) معرفی کرده است.
نکته مهم این است که یک نوع روغن برای همه شوفاژهای برقی جواب گو نیست. پیشنهاد می شود برای شارژ مجدد، نوع روغن و مشخصات فنی و مقدار دقیق آن را در دفترچه راهنمای همان مدل یا وب سایت شرکت سازنده پیدا کنید.
سوالات متداول
آیا باید هر سال روغن شوفاژ برقی را تعویض کرد؟
خیر؛ روغن درون بسیاری از شوفاژهای روغنی برای تمام طول عمر دستگاه طراحی شده و نیازی به تعویض سالانه یا دوره ای نیست. تنها در صورت بروز نشتی و تعمیر مخزن باید وضعیت روغن را بررسی کنید.
از کجا بفهمیم روغن شوفاژ برقی نشت کرده است؟
اگر قطرات روغن زیر دستگاه یا لکه چرب روی زمین ببینید یا حتی روغن در اطراف اتصالات و پره ها وجود داشته باشد، یعنی دستگاه دچار نشتی شده است. در این شرایط باید دستگاه را خاموش کرده، دوشاخه را بیرون بکشید و برای بررسی مخزن با تعمیرکار تماس بگیرید. تا زمان رفع نشتی هرگز نباید از شوفاژ استفاده کنید.
اگر شوفاژ برقی خوب گرم نمی کند، باید روغن آن را عوض کنیم؟
خیر؛ کاهش گرمایش به تنهایی نشانه مناسبی برای کمبود یا خراب شدن روغن نیست. در کنار آن خرابی المنت، اختلال در ترموستات، مشکل اتصالات الکتریکی یا عملکرد محافظ حرارتی نیز اهمیت دارند.